Biblioteca - Poesía
A poesía popular en Beariz (I)
Publicado en "O Quince" no 1994.
 
Como continuación do artigo "a poesía popular en Beariz" publicado no número 2 da revista cultural "O Quince" e do capítulo V (cantas, chascarrillos e cancións do libro "Beariz de Montes" e coa pretensión de que esta literatura, que nunca foi escrita, non se perda, queremos publicar na revista do presente ano unha escolma de cantigas que fiarnos recollendo neste último ano e tamén dúas composicións a modo de chascarrillos que se fixeron en Magros nos anos 1975 e 1978 con ocasión das obras da estrada e da ponte desa localidade:

Costureiriña bonita, ¿cánto
ganas ó coser?, se ganas
moito dineiro eu tamén hei
de aprender.

Casadiña de tres días ¿onde
che van os colores?,
debaixo da almohada.
envoltos nos cobertores.

Al pie de una fuente de agua muy fría
me puse a llorar mis penas y el agua me
contestó: no las hagass no las temas.

El pueblo de Lebozán muy
bonito va a ser, con la
carretera nueva y el puente
que van a hacer.

O lugar de Lebozán e
moi digno de querer, ten
unha vela no medio que
alumea sen arder.

Lebozán todo ten
Lebozán todo ten,
canteiros, porqueiros
e mejicanos tamén.

A tu mandil, a tu
mandil, Dolores
échale un ramo de
flores.

O amor da costureiriña
era papel e mollouse e
agora costureiriña o teu
amor acabouse.

En el lugar de Lebozan
no se crían avellanas, se
crían buenas mozas,
morenas pero saladas.

No lugar de Lebozán hai unha
fonte de auga moi fría; el agua
que de ella sale muy buenas mozas
cría.

Tan alto te subiste y tan bajo
te bajaste. nin riquezas nin
boa moza, pasmón para onde
miraches.

Non te cases cun viúdo
aunque vista boa roupa.
unha fala, dúos talan
mulleiriña erache a outra.

Todo el que quiera mandar
recuerdos para el infierno, que
aproveche la ocasión que esta
mi suegra muriendo.

Aunque soy pequeña en cuerpo
soy grande en sabiduría; a mi
nadie me las pega ni de noche ni
de día.

Aunque soy niña soy firme,
tengo el corazón de piedra.
Aunque soy niña soy firme,
no me enamora cualquiera.

Santo Domingo nació, yo
tambien he nacido con
intención de quererte y
por eso no te olvido.

Santo Domingo nació
con una estrella en la frente.
Yo tambien nací en el mundo
con intención de quererte.

Cuando paso por tu puerta
y te veo en la ventana
se me alegra el corazón
para toda la semana.

Te quiero como si fueras
nacido de mis entrañas;
Si tienes otros amores
¿porque no me desengañas?.

O cantar do arrieiro
é un cantar mui baixiño
cantano en Ribadavia
e resoa no Carballiño.

Quien me diera tener madre
aunque fuera de una silva
aunque la silva picara
siempre era madre mía.

Xirargiña pra cantar,
Xirargiña pra cantar,
anque non cantan moi alto
sabeno adonairar.

Discurso feito e falado polos señores Manuel Vecoña Otero e Manuel Vecoña Barco, ámbolos dous veciños do pobo de Magros, na comida ofrecida os veciños deste pobo no camiño do Castro o día 12 de xaneiro de 1975.
Muy buenas tardes señores.
Después de tantos trabajos
hemos comido y bebido
gracias a los Reyes Magos.

Ha de haber moitos que din:
iso éche unha lapeirada. Pero
nos, gracias a Dios disto non
sabemos nada.

Sempre debemos pensar que
somos moi boa xente, que con
San Xoán en cabeza non hai
quen nos pona frente.

Despois desta reunión, a
que nos enche de orgullo.
debemos pensar en Magros
e na boa xente que tivo.

Iso debemos pensar e
non esquecernos dela,
por iso imos falar algo
sobre a carretera.

Moitos non van criticar, eses
non valen para nada.
Contestémoslle que en Magros
ainda queda xente honrada.

Hai que pensar un pouquiño
e ser algo como a xente; xa
case está todo feito so nos
falta o puente.

Ainda e unha vergonza que
non lle deamos saída que
para ir ó Carballiño teñamos
que ir pola Ermida.

Asi que agora señores, xa
que estamos postos nela, un
día destos pedimos para iso
da carretera.

Iso non vai ser forzoso
solo a vontade de Dios,
se vos non nos axudades
terémolo que facer nos.

Se o pobo non o
facemos coa axuda de
San Xoán vós ben
sabedes señores que os
de fora non o fan.

Xa que estamos todos xuntos
e despois desta comida
debemos de darnos conta que
o puente da moita vida.

Non vos é só para os coches
a carretera e o puente que
vos é un beneficio para toda
esta nosa xente.

Os cochos que hai no pobo
ningún é particular, todos
están ó servicio do que vos
queirades mandar.

Debedes de comprender o
traballo que levamos, camiñar
por outros pueblos para
xuntarnos os de Magros.

Este discurso que demos ainda que
a alguén non lle gustara, pedimoslle
de favor que non poñan mala cara.

Xa me despido señores e
desto vou moi contento.
Oxalá vexamos feito a
carretera e o puente.

Discurso feito por Manuel Vecoña Otero, veciño do pobo de Magros, o día 22 de xaneiro de 1978.
Muy buenas tardes señores,
que cosa tan ocurrente, no
sabeis cuanto me alegro al
ver aquí tanta gente.

Hai máis ou menos tres anos
estábamos no Castro comendo
e falabamos do puente, cousa
que xa estamos vendo.

Xa son unha realidade a
carretera e o puente, xa
case está todo feito xa
pouco queda pendiente.

Xa Magros parece outro
con esta vía polo medio
xa se colle a Montañesa
sen levantarse tan cedo.

Coa traída da auga e o
teléfono no pueblo e as
luces polas calles xa todo
queda completo.

Fixémola todos xuntos
con moitas idas e voltas
pois como di o refrán, a
unión fai moita forza.

Coa axuda de San Xoán e
unirnos un pouco máis xa
hai feito algunhas causas e
podemos facer máis.

O gaiteiro toca ben e
cobrar non cobra moito,
axustámolo para hoxe pra
divertirnos un pouco.

Os pueblos que nos rodean
decían ó seu parecer que
comíamos nos solos e iso
non debía ser.

A resta hoxe é pra todos os
pueblos do ayuntamiento; o
que queira pode vir a
divertirse un momento.

Todos tén dereito a ela,
todos deron donativos e
outros que non deron nada
serán ben recibidos.

Nós estamos ben sabidos
que hemos de ser criticados
por celebrar a estas fechas a
fiesta dos Reyes Magos.

Os Reyes levan a culpa e outros
comen o carneiro pois nunca se veu
os Reyes Magos o vintedous de
Xaneiro.

Máis de catro han de decir:
esta éche unha rapazada, e
pensando ben as causas non
se enganan case nada.

Pero mirando atrás e
pensando o que é a vida, se
non se fan estas bromas a
xente esta aburrida.

A comida non importa pois
ninguén ven por comer, ainda
ten máis importancia a festa
que imos facer.

Problemas particulares non
os imos remediar para os
beneficios do pueblo si
debemos cooperar.

Xa pronto nos despedimos
de todos en general; oxalá
de hoxe nun ano poidamos
facer igual.

Esto acabouse señores, se
queren imos comer, queira
Dios de hoxe nun ano todos
poidamos volver.

Chegando ó cruceiro da Bouza
deille a volta ó meu sombreiro.
Adeus mozas de Beariz
señoras do meu diñeiro.

A costa da Ponte Pedriña
debía estar cuberta
para os mociños de Xirazga
cando van a Beariz á festa.

A música da alegría
e comer satisfación
e o estar coas mulleras
reanima o corazón.

A lúa de Compañoa
din que ten un luceiro
e a miña noiva que é un sol
prefire este cabaleiro.

Mociñas as de Xirarga
que fortuna é a vosa
tendes un cura alegre
bonito como unha rosa.

O Alcalde de Beariz
outro coma el non hai
faiche fontes e camiños
e moitas cousiñas máis,

Adiós, hasta domingo,
que domingo logo ven
todo me parece tarde
por ver a quen quera ben.

Eu ben vin andar o merlo
dende salgueiro a salgueiro,
casa aquí, casa acolá.
O merlo sempre solteiro.

Agora xa non se estila
pedirlle a filla a seu pai
senón entrar pola porta;
"¿meu sogro, como lle vai?

O meu home veu das Indias
e trouxome unha navalla
cun letreiro que di:
"se queres comer traballa".

Olvidácheme por pobre
e terás moita razón,
amor pobre e limón verde
serven cando hai ocasión.

Quérote porque te quero
e non sei decir por qué,
cando se quera por algo
non é moi fondo o querer.

Quen ten amores non dorme,
quen non os ten adormece
quen os ten lonxanos chora,
quen os ten cerca padece.

Por ben que o Loureiro medre,
ó ceo non ha de chegar,
por ben amores que eu teña
a ti non te hei de olvidar.

Prende salgueiriño, prende,
beira da fonte pequena
tamén os meus ollos prenderon
no corazón dunha nena

Na alma se me cravou
a raíz do teu querer,
mentras eu no mundo viva
outro amor non hei de ter.

Esquecerte a ti por outra
non che cabe no meu peito;
esquecer outra por ti
iso xa cha teño feito.

Anque paso e non che falo
non te deixo de querer,
fugo de intento, meniña
polo non dar a entender.

Funme botar a dormir
ó pe da auga que corre
a auga foime decindo
"quen ten amores non darme":

Adiós, ós que se foron,
adiós ós que se van,
adiós ós mozos todos
adiós, ata mañá.

Recordoume, miña nena
aquelas noites de verán
ti contabas as estrelas,
eu as arcas do chan.

Se queres que brille a lúa
pecha os teus ollos, meu amor,
que mentres os tes abertos
a lúa pensa que hai sol.

De mañá en oito dias
han de andar unhas preguntas,
as tuas e máilas miñas
han de andar nun papel xuntas.

Vente viudo, eu voume andando,
vente viudo, eu voume andando,
para que non diga o mundo
"eu por ti vou agardando".

O vaso muíño compadre
tendelo mal aviado,
escarrillame o centro
coma si fora salvado.

O que se casa en...
que mire ben o que fai
si se casa con Marica
tamén se casa coa nai.

Teño que subir ó bido
pra cortar un ramalliño,
e heillo de dar a tua nai
cando a vexa no camiño.

Cando o pino dea noces
e o sanguino bote un figo;
cando floreza o carballo
haste de casar comigo.

O souto ten castiñeiros
e a carballeira carballos
e as mulleras mal casadas
non lle faltarán traballos.

Ben te vin diante do altar
de diante de San Antonio,
ben te vin que lle pedías
que te dera en matrimonio.

Di túa nai que nos casemos
e tes corazón de xeixo;
matrimonios sen amor
é coma carro sen eixo.

Club de Amigos de BEARIZ

¿ Has olvidado tu clave ?
Inscríbete Aquí en el club de amigos
Descubre la magia - Rutas de Beariz. NUEVO!!


© 2007.Beariz.org .Todos los derechos reservados
Condiciones Legales

Cofinanciado por: